Tiger Head, Snake Tails – Jonathan Fenby

Het Chinese gezegde 虎头蛇尾 (hǔtóushéwěi) betekent letterlijk ‘tijgerkop slangenstaart’, en wil voor zover ik kan nagaan doorgaans uitdrukken dat iets een sterk is begonnen, maar slap eindigt. Je zou dus verwachten dat Jonathan Fenby’s boek Tiger Head, Snake Tails (2012) het zoveelste is dat ons wil vertellen dat China zijn huidige groeitempo niet zal vasthouden en, voorlopig althans, geen serieuze uitdager van Amerika’s nummer 1-positie in de wereld zal zijn.

Nu is dit inderdaad wel wat Fenby denkt – het antwoord dat hij zelf op zijn latere titel geeft: Will China Dominate the 21st Century?, luidt nee – maar dit is niet wat deze titel volgens Fenby moet uitdrukken. We zien China’s groei (de kop van de tijger) in de krantenkoppen en de economische grafieken, maar we zien niet de vele factoren (de slangenstaarten) die deze omhooghouden en wat voor eventuele problemen daaraan vastkleven. Vandaar dus Tiger Head, Snake Tails.

De bedoeling van dít boek is dan ook inderdaad niet om te zeggen dat China de 21ste eeuw niet (of wel) gaat domineren, maar hoopt een “one-stop account” te zijn voor iedereen die wil weten waar China nu ongeveer staat, hoe het daar gekomen is, waar het mogelijk naartoe gaat, en wat dit allemaal betekent voor de wereld. Een zeer ambitieuze opzet dus.

Daarin is het boek wat mij betreft niettemin wel geslaagd, voor zover dat überhaupt mogelijk is. En dat iIn minder dan 400 bladzijden nog wel. (Exclusief voorwoord & voetnoten etc. althans.)

Vanzelfsprekend zit het boek dus tjokvol informatie. Om die reden leest het boek (vooral in de eerste vier of vijf hoofdstukken) meer als een soort overambitieus Buzzfeed-lijstje dan als een narratief. Niet als een boek waar je geld voor zou uitgeven, maar als het resultaat van een middagje googelen. Een lange, saaie opsomming van gortdroge feiten die meestal weinig verrassen. Niet al te prettig leesbaar, en ik zie geen Nobelprijs in Fenby’s toekomst.

Niettemin, wie door blijft lezen wordt beloond. Op een gegeven moment beginnen al die losse feiten in het hoofd van de lezer namelijk een zeer volledig beeld van het huidige China te vormen. Met niet slechts vier dimensionale assen voor tijd en ruimte, maar ook voor geld en bestuur en milieu en menselijke relaties van economische tot historische en regionale en noem allemaal maar op. Alles komt langs en aan bod. (En waar ik ‘alles’ zei bedoel ik ‘een hele hoop’. Stop!)

Uiteraard gaat het nergens té diep op in. Wie echt het naadje van de kous van een bepaald onderwerp wil kennen – of het nou over Tibet of Taiwan gaat, of iets van tussen Qin- tot Qing-dynastie, de Communistische Partij, productie, propaganda, arbeidsmisstanden, Tiananmen, milieu of voedselveiligheid – die zal vanzelfsprekend een gespecialiseerd boek moeten kopen … maar het punt is: het komt allemaal wél voorbij. De grote lijnen krijg je dus mee, waardoor je alles wat je voortaan tegenkomt over China kun in een bredere context kunt plaatsen.

Wie zich in China wil verdiepen, moet met dit boek beginnen. Tot die conclusie* ben ik gekomen.

Score: 4 van 5 dumplings …


* een voorlopige conclusie, uiteraard, maar dat lijkt me een tautologie …

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: