‘Sneeuwland’ (1934-47)

Sneeuwland (雪国) van Yasunari Kawabata lijkt meer een landschapsschilderijtje in tekstvorm dan een roman, en dat lijkt ook een beetje de opzet, zoals de titel volgens mij ook al suggereert. Als zodanig is het boek in elk geval wel geslaagd: het is inderdaad een mooi schilderij geworden. Kawabata beschikt duidelijk over een goede kwast en een rijk palet, en wie mooie plaatjes in een verhaal belangrijker vindt dan een boeiend plot, zal waarschijnlijk erg genieten van deze uit de kluiten gewassen haiku.

De openingsscène, waarin de hoofdpersoon beschrijft hoe hij een jonge vrouw in de weerspiegeling van de ruit in de treinwagon bespiedt, terwijl het sneeuwlandschap daarachter aan hem voorbijtrekt, is daarvan meteen het beste voorbeeld. Maar ook de slotscène – die me by the by erg deed denken aan Banana Yoshimoto’s verhaal Moonlight Shadow (te vinden in Kitchen), dat (ook?) gebaseerd is op het Tanabata-festival en het sprookje van Het weefstermeisje en de herdersjongen  – bevat weer mooie beelden.

Dus wie daarvan houdt komt wel aan zijn trekken, maar voor wie een goed verhaal onmisbaar is voor een boek, met gebeurtenissen en zo, zal dit boek waarschijnlijk erg teleurstellend zijn. Zo was het bij mij in elk geval wel.

Interessant is trouwens dat het hoofdpersonage Shimamura dit boek waarschijnlijk erg goed zou vinden. Een veelzeggend detail over hem is namelijk dat hij een expert is op het gebied van westers ballet, maar – get this! – zonder het ooit gezien te hebben. Hij vindt het slechts interessant om er veel over te weten, maar is niet geïnteresseerd in het ervaren ervan. Hij houdt van kijken, niet van aanraken. Hij is een Apollo en geen Dionysos. Hij zou een tropische vrucht bewonderen om de kleuren en de vorm ervan, maar zou er niet (per se) van willen proeven.* Dit is geen losstaand gegeven, maar een terugkerend motief in zowel zijn karakter als het hele boek. Shimamura zou dus waarschijnlijk ook wel van een verhaal houden dat meer om de schone plaatjes gaat dan om een plot om in te verdwijnen.

Maar goed. Het is dus niet zo dat ik het slecht vond, ik snap dat het kwaliteit heeft, wel dat ik het saai vond. Al eerder las ik van Kawabata een verhaal getiteld The Mole (vert. Edward Seidensticker), dat vond ik ook al opvallend saai. Niettemin heb ik nog steeds erg hoge verwachtingen van De go-meester. Misschien zegt dat ook wel iets, al zou ik eigenlijk niet weten wat.

De vertaling van C. Ouwehand was trouwens wel leesbaar, maar ik kwam wel een paar zinnen tegen als dit:

Shimamura begreep dat de broer van het meisje Yoko deze winter voor het eerst bij de seinpost, die nu weldra zou insneeuwen, werkte.

Zie, er is geen enkele reden waarom dat werkte, dat duidelijk bij bij de seinpost hoort, daar ook niet gewoon bij staat. Nog zo’n zin:

Soms viel ook de overjas, waarin de benen van de man gewikkeld waren, open en slipte naar beneden.

Wederom, dat open hoort duidelijk bij soms viel de overjas, dus daar moet het ook staan. Die lelijke tang-constructies kom je vaak tegen bij sportverslaggevers en eerstejaarsstudenten en A.F.Th. van der Heijden, maar van een literair vertaler mogen we denk ik meer verwachten.

Maar goed, beide voorbeelden komen uit de beginscène van het boek, later trekt dat gelukkig wel bij. De vele informatieve voetnoten en het nuttige nawoord van Ouwehand waren in elk geval erg welkom.

__________
* Volgens een tijdgenoot van Kawabata, de Franse filosofe Simone Weil (1909-1943), is dit overigens hoe ware liefde werkt: het willen proeven van de vrucht zou immers geen liefde voor de vrucht zijn, maar voor jezelf. Of dit iets betekent weet ik niet, maar ik dacht, kom, ik zet het er gewoon bij. Op zijn allerminst kom ik daardoor behóórlijk erudiet over, dacht ik zo, heh-heh-heh! …

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: